Nongpoh, Naiwieng 07: U Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma mynta ka sngi u la leit ban buh ïa u mawnongrim naka bynta ban tei bad pynitynnad ïaka Cenotaph ha Tura, ka jaka kaba pynsah jingkynmaw bad pynsahnam ïaka jingaiti jong ki briew naka jaitbynriew Garo ban long kum ki nongïarap (Garo Labour Corps) haka thma bah ba nyngkong.
Ha kane ka sngi ka jingbuh mawnongrim la sakhi ruh da ka jingdonlang u Marcuise N Marak Myntri sorkar ba dei ruh u Chairman ka Committee for the Preservation of Garo Culture and Heritage, nangta u Bah Sanbor Shullai Myntri ka tnad Arts and Culture bad kiwei kiwei ki heh sorkar.
Ka Cenotaph ha Tura ka ieng kum ka jingkynmaw ban burom ia ka jingaiti jong ki Garo Labour Corps kiba la shakri ha ka por jong ka thma bah ba nyngkong. Ka jingthmu jong ka projek ka long ban pynneh pynsah bad pynjanai ïa kane ka jaka ba pawnam, ban pynthikna ba kane ka jaka kan iai bteng ban long kum ka jaka sahkynmaw, ka jingsarong na ka bynta ki paidbah ka ri lum Garo.
Haba kren ha kane ka sngi naka liang u Conrad Sangma u la ong ba kane ka Cenotaph ka dei ka jingtei kaba donkam ka ban ieng ha Tura kum ka jingpyndonkam burom bad pynsahnam ïaki Garo Labour Corps bad ai khublei ruh ïaka Committee kaba pynneh pynsah ïaki riti dustur bad ki kolshor tynrai hapoh ka jingïalam u Marcuise N Marak, ki nongïalam ñiam, ki riew rangbah, ki kynhun bapher bapher kiba ha ki khyndiat bnai bala dep kila trei shitom ban ïa mir jingmut ban pynwandur ïa ka jingshna ïa katei ka Cenotaph.
U Myntri Rangbah u la pynthikna ruh ba baroh ki Garo Labour Corps kiba la don bynta ban shakri haka thma bah ba nyngkong kin ioh ïaka jingpyndon burom tang hadien ba la dep ïa katei ka jingtei, da kaba ong ruh ba mynta ka sngi ka dei tang ka jingbuh mawnongrim, hynrei mar sien dep, yn sa pyndonburom lut ïakiba la don bynta ban shakri haka thma bah ba nyngkong naduh kiba la aiti ïala ka jingim ha ri nongwei bad kumjuh kiba ioh ban wanphai biang sha iing.
Naka liang u Myntri Rangbah u la bthah ruh ïaka Committee for the Preservation of Garo Culture and Heritage ba kan pynlong ka jingwadbñiah ban leit kynduh ïaki bahaiing jong ki Garo Labour Corps bad naka liang ka sorkar kan sa ai ka jingkyrshan ïa kane ka Committee ha kaba ïadei bad ka jingwad bñiah bad bun naki nongïalam bad ki kynhun bapher bapher kila ai ka jingïaroh ïaka sorkar kaba la shimkhia ban pynbha bad pynitynnad ïa kane ka Cenotaph kaba dei ka jingtei sahnam ha Tura, kaba pynkyrtiang dien bad kynmaw ïaka histori jong ki riew shlur haka por ka thma bah ba nyngkong.