Shillong, Jylliew 26: Ka Synjuk Ki Rangbah Kur, Ka Bri U Hynñiewtrep hynnin ka sngi ki la leit syndon ban ia kynduh ia u Ma Thombor Shiwat, u Chief Executive Member ka Jaintia Hills Autonomous District Council bad aiti syndon da ka dorkhas ban kyrpad ruh ha ka ban thaw aiñ ha Jaintia Hills Autonomous District Council na ka bynta ban pynneh ia ka riti khein kur khein kha na ka bei shityllup ka Khasi-Jaintia Hills District ha ka jylla Meghalaya.
Kumba la pynpaw ha kane ka dorkhas ba la aiti sha u CEM ka JHAC u Ma Thombor Shiwat bad ba la soi kyrteng da u Bah R.L Kharpran kum u President ka Synjuk ki Rangbah Kur, ka Bri u Hynniewtrep bad u Secretary u Bah Raphael Wajri, ka phang kaba ki pynpaw ka long ban kyrpad ia ka JHADC lyngba ka iktiar kum u khliehduh ka JHADC ban thaw ain ha kaba ia dei bad ka riti dustur khein kur khein kha na ka bei kumba la hiar pateng naduh ki longshuwa man shuwa mynnor.
La pynpaw ruh ha ka dorkhas ba ka riti dustur khein kur khein kha na ka bei kam dei tang ka jingbeit ha ka imlang ka sahlang, hynrei ka nongrim na ka shlem kaba kup ia ka snap bynriew, ka ri kynti ki dei riti, ka rukom ba ryntih bad tehsong solonsar ia ka jaid bynriew.
Kane ka riti dustur ka la ia snoh naduh ka jer ka thoh, ka poikha poiman ka iap ka im haduh ka synshar khadar ha baroh kawei ka Bri u Hynniewtrep Ynniewwasa.
La pynpaw ruh ba kaba pynneh ia ka kur na ka liang jong ka bei ka dei ka tyllong jong ki riti dustur, ka akor ka burom ba kyllum jong ka jingim briew pateng la pateng. Kane ka kynhun ka pyrto ruh ia ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) kaba la dep shna ia ka ain Khasi Hills Autonomous District( Khasi Social Custom of Lineage) Act, 1997 bad kaba la batai jlih (Amend) biang ha u snem 2023, na ka bynta ban iada bad pynneh ia ka rukom hiar pateng ka kur katkum ki riti trai kiba la kylla long ain tynrai.
La ong ruh da kaba thaw ain mar ryngkat lang da ka JHADC kan long ryntih ia ka jaid bynriew pura ha baroh kawei ka jylla, na ka bynta ban pynkhie rasong ia ka daw jong ka riti synshar ka ri India ba la pynkup ha ki Autonomous District Council katkum ka khyrnit ba hynriew (Sixth Schedule of the Constitution of India).
Ki jingjia ki la jyllei naduh mynshwa bad ki nang kynrei mynta ha ka imlang sahlang ban kylla ia ki dustur tynrai kiba la dawa ia ka jingshai kaba sngur ha kaba ia dei bad ka snap bynriew, ka hiar pateng bad ki hok katkum ka riti dustur. Kumta la donkam kyrkieh ban shna ain ia ki riti dustur tynrai ban pynkhlain iaki ain tynrai ban khein kur khein kha na ka bei ki ban long ki iktiar ha ka jylli jong ka JHADC.
La pynpaw ruh kum kata ka ain kan pynskhem ia ki riti dustur tynrai bad kan pynneh ia ka katkum ba la ioh pateng na ki longshuwa manshwa. Nalor kata la donkam ruh ban ban ithuh da ka ain ia ki Dorbar Kur bad ban pynkupbor ia ki Waheh Kur ha kaba pyntreikam ia ka ain.
Pule ruh:Lada Ngi Kwah Ïaka Lawei Kaba Phyrnai, Ong Em Ïa U Drug | Saphriang Jinghikai Ka Ophis DSW
Namar kata, na ka liang kane ka Synjuk ki Rangbah Kur, ka Bri u Hynniewtrep ka kyrpad tyngeh ia ka iktiar ka JHADC ha ka jingialam u CEM ban pynkhreh ia atiar thaw ain da kaba wan rah ia ka ainrew (Bill) ha ka Dorbar thaw ain ka JHADC kham kloi, da kaba ia syllok halor kane ka phang bad ban thaw ka ain kaba aiti sha ka ban iada bad pynneh ia ka riti khein kur khein kha na ka bei ha ki paid bynriew ka Ri Khasi Jaintia.
Ki la kyntu ruh ba ynda la dep bsuh ia ka ain rew ha ka Dorbar JHADC ba yn buddien khlem buhteng ban pan ka jingmynjur na u Lat ka jylla Meghalaya, khnang ba yn lah ban pyntreikam kham kloi.
Shuh shuh, ka Synjuk ki Rangbah Kur, ka Bri U Hynniewtrep ka sngewskhem ba kum kata ka ain kaba iai sah kynmaw pateng kan long u synniang na ka bynta ban kyrda iaka snap bynriew, ki shlem dei riti bad ki sanriti jong ki paid bynriew ha Ri Khasi Jaintia ba mynta bad ha ka lawei. Ka Synjuk ki Rangbah Kur, ka Bri u Hynniewtrep ka iaikhmih lynti ban niewkor ia kane ka jingkypad bad ban shim ia ka rai kaba skhem ha kane ka phang kaba donkam tyngeh ha ka imlang sahlang.
Peit ruh:


