Shillong, Naitung 08: U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma, ha ka sngi Balang u la pyntip ba ka sorkar pdeng ka la ai ka jingkyrshan ïa ka jingdawa jong ka Meghalaya ban pynbeit bad pynsuk ïa ki kyndon jingïadei bad ka kam tih dewïong, khamtam na ka bynta ki nongtih dewïong kiba rit ha ka jylla.
Haba kren sha ki lad pathai khubor, u Conrad Sangma u la ïathuh ba hadien ka jingïalang bad u myntri ka sorkar pdeng uba dei peit ïa ka tnad Coal and Mines, watla ka Supreme Court ka la pyllait ïa ka jingkhang tih dewïong, hynrei ki kyndon hapoh ka Mines and Minerals (Development and Regulation) Act (MMDR Act) ki dang buh jingeh ïa ka jingtreikam jong ki nongtih dewïong rit ha Meghalaya.
U la ong ba ki kyndon ba mynta ki dawa ban leh ïa ka scientific mining, kaba kynthup ïa ka open-cast mining bad ban don haduh 100-acre ka jaka ban tih, hynrei kane kam long kaba lah ban pyntreikam da ki nongtih dewïong kiba rit.
U Conrad u la ong ba u Myntri ka sorkar pdeng u la sngewthuh ïa kane ka jingeh bad u la mynjur ba ka jingdawa ban don 100-acre kam long kaba lah ban pyntreikam ha Meghalaya. Kumta, u la ong ba ka Sorkar Pdeng kan bishar biang ïa kitei ki kyndon.
U Myntri Rangbah u la pynpaw ruh ba ki nongtih dewïong rit ki mad bun ki jingeh namar ki hap ban leit bunsien sha Delhi ban pyndep ïa ki kot ki sla, jingïoh licence bad kiwei kiwei ki jingdonkam. Kumta ka jylla ka la kyrpad ba dei ban don da ka rukom treikam kaba kham suk bad kaba kham jan sha ki paidbah.
U la ong ruh ba wat hapdeng ka jingdawa ban pynsuk ïa ki kyndon, hynrei ka jingshngaiñ jong ki nongtih dewïong ka dei ban long kaba hakhmat eh. Kumta la ïakren ruh halor ka jingpyndonkam ïa ki kor bad ki teknoloji kiba biang ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ha ka por tih dewïong.
Katkum ka jingïathuh jong u, u Myntri ka Sorkar Pdeng u la bthah ïa u Secretary ka Ministry of Coal, u Additional Secretary bad ki ophisar ka Sorkar Meghalaya ban ïashong jingïalang hapoh ka 7 haduh 10 sngi ban bishar bñiah ïa baroh ki mat ba ka jylla ka la wanrah bad ban pynkhreh ïa ka jingai jingmut kaba pura sha u Myntri.
Shuh shuh, u Myntri Rangbah u la ïathuh ba ka sorkar Meghalaya ka la aiti ruh da ka jingthoh sha ka sorkar Pdeng ban pyndonkam ïa ka Section 26 jong ka MMDR Act, kaba ailad ïa ka sorkar pdeng ban aiti katto katne ki bor sha ka sorkar jylla.
Ka jylla ka la kyrpad ba ïa ki bor kiba don hapoh ka Section 5(1), kiba ïadei bad ka jingmynjur ïa ki mining plan bad kiwei ki jingbit ba donkam, dei ban aiti sha ka Sorkar Meghalaya khnang ba ka rukom ai jingbit kan long kaba kloi bad kaba suk ïa ki nongtih dewïong shnong kumjuh ruh ban don ka jingïatreilang hapdeng ka jylla bad kiwei ki agency naka sorkar pdeng ban peit ïaka jingshngaiñ bad ka rukom tih kan long katkum ka jingïada ïaka mariang.
U la pynpaw ruh ïa ka jingkyrmen ba kine ki jingïakren kin wanrah ïa u soh ka jingjop kaba lah ban pynsuk ïa ka kam tih dewïong katkum ka aiñ bad ban ïarap ïa ki hajar ngut ki nongtih dewïong ha Meghalaya, ryngkat ka jingïada ïa ka mariang bad ka jingshngaiñ jong ki nongtrei.
Sa peit ruh


